Rehabilitacja po złamaniu ręki u dziecka
Gips zdjęty, dziecko się cieszy. Ty patrzysz na rękę, która jest sztywna, cieńsza od drugiej i dziwnie chroniona przez dziecko. Rehabilitacja po złamaniu ręki u dziecka zaczyna się właśnie w tym momencie i wiele rodziców nie wie, czy to już czas na ćwiczenia, czy lepiej poczekać. W tym artykule pokazujemy, jak wygląda rehabilitacja po złamaniu ręki u dziecka krok po kroku. Od pierwszej wizyty u fizjoterapeuty dziecięcego, przez odzyskiwanie ruchu i siły, aż po powrót na WF i inne zajęcia sportowe.
Dobra wiadomość na start jest taka, że sztywność i osłabienie po kilku tygodniach w gipsie są normalnym etapem gojenia. Kość się zrosła, a mięśnie, stawy i więzadła muszą teraz nadrobić czas, w którym nie pracowały. U dzieci ten proces zwykle idzie szybko, pod warunkiem że ręka dostanie odpowiednią dawkę ruchu we właściwym momencie.
Jak wygląda rehabilitacja po złamaniu ręki u dziecka?
Rehabilitacja po złamaniu ręki u dziecka ma trzy cele. Przywrócić pełny zakres ruchu w nadgarstku, łokciu i palcach, odbudować siłę i sprawność dłoni oraz bezpiecznie przygotować dziecko do zabawy, WF-u i sportu.
Pierwsza wizyta w PROBALANS zaczyna się od rozmowy i badaniu fizjoterapeutycznego. Pytamy o rodzaj i miejsce złamania, czas unieruchomienia, zalecenia ortopedy i o to, co dziecko robi na co dzień (szkoła, instrument, sport). Następnie fizjoterapeuta sprawdza:
- zakres ruchu w nadgarstku, łokciu i palcach, porównując obie ręce,
- obrzęk, stan skóry i ewentualnej blizny po zabiegu,
- siłę chwytu i to, jak dziecko używa ręki w prostych czynnościach,
- czucie w palcach,
- ból i to, czy dziecko nie oszczędza ręki ze strachu.
Na tej podstawie ustalamy plan: co robimy w gabinecie, co rodzic z dzieckiem robi w domu i kiedy sprawdzamy postępy. Jeśli coś w badaniu nas niepokoi, kontaktujemy się z lekarzem prowadzącym albo odsyłamy dziecko na kontrolę.
Wiemy, że pierwsza wizyta może być stresująca dla dziecka i przez to również dla rodzica, dlatego staramy się przeprowadzić ją w jak najbardziej komfortowych warunkach z uśmiechem na twarzy 🙂
Oto jak pracujemy z małymi pacjentami.
Złamana ręka u dziecka rodzaje i miejsca złamań
Kości dziecka są bardziej elastyczne niż kości dorosłego i mają aktywne chrząstki wzrostowe. Dlatego złamania u dzieci wyglądają trochę inaczej. Najczęstsze to:
- Złamanie typu „kij zielonej wierzby” – kość pęka tylko po jednej stronie i wygina się jak młoda gałązka.
- Złamanie przez zgniecenie (torus) – typowe po upadku na wyprostowaną rękę, często w okolicy nadgarstka. Zwykle goi się szybko.
- Złamanie kości przedramienia – jednej lub obu (kości promieniowej i łokciowej), przy nadgarstku albo w połowie długości.
- Złamanie w okolicy łokcia – na przykład nadkłykciowe złamanie kości ramiennej, częste u młodszych dzieci po upadku z drabinek czy trampoliny.
- Złamanie z uszkodzeniem chrząstki wzrostowej – wymaga szczególnej uwagi ortopedy, bo może wpływać na dalszy wzrost kości.
Najczęściej łamanym miejscem jest dalszy odcinek kości promieniowej, czyli okolica nadgarstka. Stąd tak wielu rodziców szuka informacji o ćwiczeniach po złamaniu nadgarstka.
Kiedy wskazana jest rehabilitacja po złamaniu ręki u dziecka?
Rehabilitacja jest wskazana po każdym unieruchomieniu ręki. Kilka tygodni w gipsie zawsze zostawia negatywny ślad. Stawy tracą część ruchomości, mięśnie przedramienia i dłoni słabną, a ręka gorzej „czuje”, gdzie jest w przestrzeni.
Dzieci szybko wracają do zabawy, więc łatwo uznać, że wszystko jest w porządku. Różnice w sile chwytu, końcowym zakresie ruchu i kontroli ręki często zostają i wychodzą dopiero przy upadku, podporze albo na treningu. Osłabiona ręka może jeszcze raz się uszkodzić np. przy upadku lub uderzeniem piłką.
Zalecamy przynajmniej jedną wizytę kontrolną u fizjoterapeuty po zdjęciu gipsu u każdego dziecka. Szczególnie ważna jest prowadzona rehabilitacja, gdy:
- po zdjęciu gipsu lub ortezy ruch w nadgarstku lub łokciu nadal jest wyraźnie ograniczony,
- złamanie dotyczyło łokcia (ten staw ma skłonność do sztywnienia),
- dziecko było operowane (druty, płytka, gwoździe),
- ręka jest wyraźnie “cieńsza” od drugiej (ubytki mięśniowe)
- dziecko boi się używać ręki i ją oszczędza,
- dziecko trenuje sport i ma wrócić do obciążeń (piłka nożna, gimnastyka, tenis, sporty walki),
- ręka boli przy prostych czynnościach, na przykład przy pisaniu czy podpieraniu się.
Prowadzona fizjoterapia skraca drogę do pełnej sprawności i zmniejsza ryzyko, że dziecko wróci do sportu z ręką, która jeszcze nie jest gotowa, a to jedna z częstszych przyczyn kolejnych urazów.
Kiedy zacząć rehabilitację po złamaniu ręki u dziecka?
Najczęściej rehabilitację zaczynamy tuż po zdjęciu gipsu lub ortezy, po kontroli u ortopedy i zdjęciu RTG potwierdzającym zrost. Ortopeda decyduje o tym, czy kość jest gotowa na ruch, a fizjoterapeuta o tym, jak ten ruch dawkować.
Już w trakcie noszenia gipsu lub ortezy dziecko może ruszać palcami, barkiem i łokciem, jeśli nie jest objęty unieruchomieniem. To zmniejsza obrzęk i ułatwia późniejszy powrót do sprawności.
Jeśli Twoje dziecko trenuje i zależy Ci na tym, żeby jak najszybciej wróciło do pełnej sprawności, nie musi czekać z treningiem do zdjęcia unieruchomienia. W tym czasie możemy prowadzić ćwiczenia na nogi, tułów i drugą rękę, a także pracę nad szybkością, skocznością i kondycją. Dobieramy je tak, żeby nie obciążały złamanej ręki i nie niosły ryzyka upadku. Dzięki temu dziecko nie traci formy sportowej, a po zdjęciu gipsu lub ortezy skupiamy się już głównie na samej ręce. Zakres takiego treningu zawsze uzgadniamy z ortopedą.
Po leczeniu operacyjnym moment startu ustala lekarz prowadzący. Czasem rehabilitacja zaczyna się wcześniej, czasem trzeba poczekać na usunięcie drutów.
Co rodzic może zrobić już teraz?
- Sprawdź, czy dziecko porusza wszystkimi palcami, nadgarstkiem i łokciem, i porównaj z drugą ręką.
- Zacznij od prostych ćwiczeń z listy powyżej, bez bólu i bez pośpiechu.
- Zwróć uwagę, czy dziecko używa ręki spontanicznie w zabawie, czy ją oszczędza.
- Umów wizytę kontrolną u fizjoterapeuty w pierwszych dniach po zdjęciu gipsu lub ortezy, a przed powrotem do sportu upewnij się, że ręka jest na to gotowa.
Ile trwa rehabilitacja po złamaniu ręki u dziecka?
To zależy od rodzaju złamania, wieku dziecka, rodzaju unieruchomienia i tego, jak długo trwało. Po gipsie rehabilitacja trwa zwykle dłużej, a po ortezie szybciej, bo ręka jest mniej sztywna i słabsza w mniejszym stopniu. Przy prostym złamaniu pełna rehabilitacja, czyli powrót do pełnego obciążenia ręki, swobodnego podporu i bezpiecznego upadku, trwa zazwyczaj mniej więcej tyle, ile trwało samo unieruchomienie. Orientacyjnie:
| Rodzaj złamania | Typowy czas rehabilitacji |
| Proste złamanie nadgarstka | 4-6 tygodni |
| Złamanie obu kości przedramienia | 6-8 tygodni |
| Złamanie w okolicy łokcia lub po operacji | często 2-3 miesiące |
Młodsze dzieci zazwyczaj wracają do formy szybciej niż nastolatki. Czas rehabilitacji jest również zależny od częstotliwości spotkań z fizjoterapeutą. Jeśli wizyty umówione są 2 razy w tygodniu to rehabilitacja skończy się szybciej niż w przypadku wizyty 1 raz w tygodniu.
Jakie są etapy rehabilitacji dzieci po złamaniu ręki?
Rehabilitacja dziecka po złamaniu przebiega etapami. Nie przechodzimy do kolejnego, dopóki poprzedni nie jest opanowany.
- Odzyskiwanie ruchu w nadgarstku i łokciu
Pierwsze tygodnie po zdjęciu gipsu lub ortezy to praca nad zakresem ruchu: zginanie i prostowanie nadgarstka, ruchy w bok, obracanie przedramienia (dłoń do góry i do dołu) oraz pełne zgięcie i wyprost łokcia. Ruchy są aktywne, czyli wykonuje je samo dziecko, a my pilnujemy jakości i zakresu. Równolegle zmniejszamy obrzęk i dbamy o skórę, która po gipsie lub ortezie bywa sucha i wrażliwa.
- Siła chwytu, czucie i koordynacja dłoni
Gdy ruch wraca, dokładamy siłę: ściskanie, chwytanie przedmiotów o różnej wielkości i wadze, podpór na ręce w coraz trudniejszych pozycjach. Ćwiczymy też precyzję palców i czucie głębokie, czyli to, jak ręka „wie”, gdzie jest w przestrzeni. To ważne dla pisania, gry na instrumencie i każdego sportu z piłką.
- Powrót do sportu, WF-u i zabawy
Ostatni etap to przygotowanie ręki na to, co czeka ją w codziennym życiu dziecka: upadki, podpory, łapanie, rzuty, kontakt z rywalem. W fizjoterapii młodych sportowców dobieramy ćwiczenia pod konkretną dyscyplinę, na przykład u bramkarza pracujemy nad chwytem i przyjmowaniem uderzeń na dłonie. Powrót do pełnych obciążeń zawsze uzgadniamy z ortopedą.
Fizjoterapia po złamaniu ręki u dziecka – metody, które przyspieszają powrót do sprawności
Fizjoterapia po złamaniu ręki u dzieci opiera się przede wszystkim na ruchu. Dziecko ma ćwiczyć aktywnie, najlepiej w formie zabawy, bo wtedy chętniej wraca do ćwiczeń w domu. Na początku ważna jest praca manualna fizjoterapeuty, aby rozluźnić mięśnie. W gabinecie korzystamy z:
- ćwiczeń czynnych z zabawkami, piłkami, taśmami dobranych do wieku dziecka,
- terapii manualnej tkanek miękkich wokół stawu, delikatnej i dostosowanej do dziecka,
- pracy z blizną po leczeniu operacyjnym,
- ćwiczeń podporowych i stabilizacyjnych przygotowujących rękę do obciążeń,
- edukacji rodzica, żeby wiedział, co i jak ćwiczyć w domu i czego unikać.
Nie stosujemy siłowego rozciągania stawów. U dzieci, szczególnie przy łokciu, może ono bardziej zaszkodzić niż pomóc.
Ćwiczenia rehabilitacyjne dla dzieci, które można wykonywać w domu
Poniżej znajdziesz po 5 ćwiczeń na nadgarstek i na łokieć. Są bezpieczne dla większości dzieci po zdjęciu gipsu lub ortezy i zgodzie ortopedy na ruch. Wykonuj je bez bólu, powoli, 1-2 razy dziennie po 8-10 powtórzeń. Wszystkie ruchy dziecko wykonuje samo, a Ty tylko pokazujesz i pilnujesz. Jeśli dziecko było operowane, skonsultuj zestaw z fizjoterapeutą.
Ćwiczenia na nadgarstek po złamaniu
- Zaciskanie i otwieranie dłoni. Dziecko robi pięść, a potem szeroko rozkłada palce. Można w ciepłej wodzie, wtedy ruch jest łatwiejszy.
- Machanie dłonią góra-dół. Przedramię leży na stole, dłoń wystaje poza krawędź. Dziecko unosi i opuszcza dłoń.
- Wycieraczki. Dłoń leży płasko na stole, dziecko przesuwa ją w lewo i w prawo, nie odrywając przedramienia.
- Ściskanie modeliny lub miękkiej piłki. Dobre na siłę chwytu. Można lepić kulki, wałeczki, ślimaki.
- Zbieranie drobnych przedmiotów. Klocki, fasolki, spinacze do pudełka. Ćwiczy precyzję i czucie.
Na późniejszym etapie dokładamy podpór przy stole: dziecko opiera się dłońmi o blat i delikatnie przenosi ciężar ciała na chorą rękę.
Ćwiczenia po złamaniu w okolicy łokcia
Łokieć u dzieci łatwo sztywnieje, ale też źle znosi rozciąganie na siłę. Dlatego tutaj szczególnie ważne jest, żeby nie pomagać dziecku „doprostować” ani „dogiąć” ręki.
- Ręka do ust i do ramienia. Dziecko zgina łokieć i dotyka dłonią ust, a potem tego samego ramienia. Wraca do pozycji wyjściowej.
- Ślizg po stole. Przedramię leży na ręczniku na stole. Dziecko przesuwa dłoń jak najdalej od siebie, prostując łokieć, i wraca.
- „Daj – weź”. Łokieć przy boku zgięty pod kątem prostym. Dziecko obraca dłoń raz wnętrzem do góry, raz do dołu. Można trzymać łyżkę albo kredkę jako wskazówkę ruchu.
- Turlanie piłki. Dziecko siedzi przy stole i turla dłonią piłkę do przodu i z powrotem, raz bliżej, raz dalej.
- Codzienne czynności chorą ręką. Jedzenie łyżką, czesanie włosów, mycie twarzy, sięganie po kubek. To naturalny trening zginania i prostowania łokcia.
Dobrze działa zamiana ćwiczeń w zabawę: rysowanie, lepienie, gra w karty, układanie puzzli. Liczy się regularność, a nie długość jednej sesji.
Czego nie robić z ręką dziecka po zdjęciu gipsu?
- Nie rozciągaj ręki na siłę i nie „dociskaj” ruchu, gdy dziecko czuje ból.
- Nie masuj mocno miejsca złamania.
- Nie pozwalaj od razu na wiszenie na drążku, pompki, stanie na rękach ani przewroty.
- Nie wracaj na trampolinę, rolki, hulajnogę czy do sportów kontaktowych bez zgody lekarza.
- Nie noś ciężkiego plecaka czy zakupów w chorej ręce w pierwszych tygodniach.
- Nie ignoruj bólu, który narasta zamiast słabnąć.
Monitorowanie postępów w rehabilitacji po złamaniach u dzieci
Postęp sprawdzamy systematycznie. Na każdej wizycie sprawdzamy zakres ruchu w stawach i porównujemy go z drugą ręką. Siłę mięśniową oceniamy podczas wykonywanych ćwiczeń. Oceniamy też sprawność w zadaniach dopasowanych do dziecka: pisanie, łapanie piłki, podpór, a u sportowców elementy z ich dyscypliny.
Rodzic również może śledzić postępy rehabilitacji. Raz w tygodniu zrób dziecku zdjęcie obu rąk w tych samych pozycjach (pełne zgięcie i wyprost nadgarstka, pełne zgięcie i wyprost łokcia, obrót dłoni). Po kilku tygodniach różnica jest dobrze widoczna.
Kiedy wrócić z dzieckiem do ortopedy?
Skontaktuj się z lekarzem, jeśli zauważysz:
- ból, który narasta albo pojawia się w nocy,
- nowy lub powiększający się obrzęk,
- zmianę kształtu ręki lub wyraźne skrzywienie,
- drętwienie, mrowienie, bladość lub sinienie palców,
- brak poprawy zakresu ruchu mimo kilku tygodni ćwiczeń,
- zaczerwienienie, ocieplenie lub wyciek w okolicy blizny po operacji.
W PROBALANS w Wysogotowie obok Skórzewa i Przeźmierowa, jeśli widzimy któryś z tych sygnałów w trakcie rehabilitacji, od razu kierujemy dziecko na kontrolę.
Rehabilitacja ręki u dziecka pod Poznaniem
Szukasz fizjoterapeuty dla dziecka po złamaniu ręki koło Poznania? PROBALANS znajduje się w Wysogotowie, tuż obok Skórzewa i Przeźmierowa, więc dojazd z gmin podpoznańskich jest wygodny i nie wymaga stania w korkach w centrum miasta.
Jak umówić wizytę w PROBALANS pod Poznaniem?
Na wizytę prywatną nie potrzebujesz skierowania. Zabierz ze sobą dokumentację medyczną związaną z urazem (opis z wizyty u ortopedy, zdjęcia RTG, wypis ze szpitala, jeśli dziecko było operowane). Najlepiej umówić się w pierwszych dniach po zdjęciu gipsu lub ortezy.
📞 +48 667 657 998
🌐 Booksy.com
📍 ul. Batorowska 11, 62-081 Wysogotowo
Zadzwoń lub zarezerwuj termin online. Pomożemy Twojemu dziecku wrócić do pełnej sprawności.
Najczęściej zadawane pytania o rehabilitację po złamaniu ręki u dziecka
Czy rehabilitacja po złamaniu ręki u dziecka jest w ogóle potrzebna?
Tak, rehabilitacja po złamaniu jest konieczna. Po każdym unieruchomieniu ręka traci część ruchomości, siły i kontroli, nawet jeśli dziecko szybko wraca do swoich zajęć sprzed urazu.
Prowadzona rehabilitacja jest szczególnie ważna po złamaniu w okolicy łokcia lub nadgarstka, po operacji, przy lęku przed ruszaniem ręką i u dzieci trenujących sport.
Ile czasu po zdjęciu gipsu można zacząć ćwiczyć?
Zwykle od razu po zdjęciu gipsu i kontroli u ortopedy. Na początku są to delikatne ruchy bez obciążenia. Ćwiczenia wzmacniające i podpory dokładamy stopniowo na kolejnych wizytach.
Czy dziecko musi mieć skierowanie od ortopedy na rehabilitację?
Na wizytę prywatną w gabinecie fizjoterapii skierowanie nie jest potrzebne. Na rehabilitację w ramach NFZ skierowanie jest wymagane. Niezależnie od formy warto zabrać ze sobą dokumentację medyczną związaną z urazem.
Co zrobić, gdy dziecko boi się ruszać ręką po gipsie?
To częsta i zrozumiała reakcja. Nie zmuszaj dziecka do ruchu. Fizjoterapeuta wykonując powolne i stopniowe ruchy w ręce pokaże dziecku, że nie ma się czego obawiać.
Kiedy dziecko może wrócić na WF i na trening po złamaniu ręki?
Najczęściej po 4-8 tygodniach od zdjęcia gipsu, zależnie od rodzaju złamania i dyscypliny. Wcześniej wracają zajęcia bez upadków i podporów, później sporty kontaktowe, gimnastyka i gra na bramce.
Czy ręka po złamaniu będzie słabsza niż druga?
Przez pierwsze tygodnie tak, to normalne. U dzieci, przy prawidłowym zroście i odpowiedniej aktywności, siła i sprawność zwykle wracają do poziomu drugiej ręki. Dzięki odpowiednio przeprowadzonej rehabilitacji siła i sprawność ręki powinna w obu rękach powinna być porównywalna.
Pomagam młodym sportowcom wejść na wyższy poziom. Treningi motoryczne, które prowadzę sprawiają, że biegają oni szybciej na boisku i mają mniej kontuzji.