PROBALANS – Studio Fizjoterapii Funkcjonalnej

Powrót do sportu po rekonstrukcji ACL w kolanie

Zerwanie więzadła krzyżowego ACL w kolanie to jedno z najczęstszych uszkodzeń kolana w sporcie. W przypadku osób aktywnych zazwyczaj jest leczone poprzez jego operacyjną rekonstrukcję. Powrót do sportu po takim zabiegu to proces, który powinien być przeprowadzony przez doświadczonego fizjoterapeutę. Wbrew pozorom nie tylko czas od zabiegu jest tu ważny. Sprawdź artykuł, aby dowiedzieć się ile trwa powrót do sportu, co trzeba zrobić, aby wrócić i jak zapobiegać ponownym uszkodzeniom w kolanie. 

Kiedy można wrócić do sportu po rekonstrukcji więzadła ACL w kolanie?

Jest to jedno z najczęstszych pytań, jakie otrzymujemy podczas naszej pracy ze sportowcami po operacji rekonstrukcji więzadła ACL w kolanie. Jeszcze kilka lat temu odpowiedź brzmiała, że po 6 miesiącach. 

Obecnie stosuje się trochę inne podejście. Z badań naukowych przeprowadzonych w ostatnich latach wynika, że są 3 główne wyznaczniki określające możliwy powrót zawodnika do sportu.

  1. Gojenie się biologiczne miejsca operowanego. 
  2. Stan fizyczny nogi i całego ciała.  
  3. Gotowość psychiczna do powrotu. 

Obecnie oprócz funkcjonującego od końcówki lat 90-tych podejścia bazującego na tzw. “kamieniach milowych” rehabilitacji zauważono, że najlepsze efekty osiąga się poprzez łączenie go z wiedzą o biologicznych zmianach w operowanym miejscu, na poszczególnych etapach rehabilitacji.

Badania mówią też o większym ryzyku odnowienia urazu, jeżeli powrót na pełne obciążenia następuje w czasie krótszym niż 9-12 miesięcy. Czas rehabilitacji jest sprawą indywidualną, zależną od techniki operacyjnej, sprawności pacjenta przed urazem i ogólnego stanu zdrowia. 

W naszym Studio Fizjoterapii w Wysogotowie obok Skórzewa i Przeźmiero łączymy te dwa podejścia. Pozwala to podjąć decyzję, czy powrót do uprawiania swojej dyscypliny jest w danym momencie dobrym rozwiązaniem. 

Jak wygląda rehabilitacja po rekonstrukcji ACL?

Po rekonstrukcji ACL mamy 4 etapy rehabilitacji i każdym mamy różne cele funkcjonalne do osiągnięcia. Na wczesnym etapie skupiamy się przede wszystkim na kontroli obrzęku, który może się zwiększać np. po spacerach lub po zbyt długim czasie stania. Kolejnym celem jest poprawa ruchomości kolana, czyli uzyskanie pełnego wyprostu i zgięcia początkowo wynoszącego 30 stopni, zwiększając bezbólowo do 60 i 90 stopni. 

W kolejnym etapie trzeba się skupić już bardziej na sile mięśni nóg, wykonując ćwiczenia takie jak np. przysiady lub wykroki, nie zaniedbując przy tym mniejszych mięśni stabilizujących staw, czyli przywodzicieli i odwodzicieli uda. Ćwiczenia równoważne w tej fazie także odgrywają ważną rolę, poprzez odbudowywanie zaufania do kontuzjowanego kolana przy ruchach jednonóż. Wzmacnianie mięśni brzucha dopełnia rehabilitację tej fazy, ponieważ silne mięśnie centrum zapewniają stabilizację i efektywniejsze wykorzystanie siły całego ciała.

Dzięki przygotowaniu z fazy 2, w następnym etapie możemy wdrożyć trudniejsze wersje ćwiczeń siłowych i równoważnych, zwiększając  w nich obciążenie. Także skoki i ćwiczenia koordynacyjno-zwinnościowe, a na końcu ćwiczenia wymagające zmian kierunku są niezbędne, ponieważ większość sportów stawia takie wymagania na treningach, czy w czasie rywalizacji. Do tego pakietu potrzebna jest praca nad techniką biegu, aby kolano nie było poddawane działaniu niekorzystnych przeciążeń podczas sprintów. 

Po tak przeprowadzonym procesie rehabilitacyjnym nadchodzi czas na przeprowadzenie testów funkcjonalnych i podjęcie decyzji o powrocie do ulubionej aktywności sportowej.  Bardzo ważne w ostatniej fazie rehabilitacji jest obserwowanie wszystkich niepokojących sygnałów i konsultowanie ich z fizjoterapeutą, a zestaw ćwiczeń prewencyjnych powinien być wykonywany regularnie przez kilka kolejnych miesięcy, a nawet lat po urazie.

Czeka Cię zabieg operacji rekonstrukcji ACL? A może jesteś już po zabiegu?
Umów się wizytę do naszego Studia Fizjoterapii w Wysogotowie

Kiedy zacząć rehabilitację po rekonstrukcji ACL?

To kiedy zaczniemy rehabilitację po rekonstrukcji ACL ma kluczowe znaczenie dla czasu powrotu do pełni sprawności. Najlepiej zacząć jeszcze przed operacją, ponieważ odpowiednie przygotowanie pozwala na szybsze osiąganie poszczególnych celów w całym procesie rehabilitacji. 

Po operacji, pierwsze sesje można wdrożyć już po tygodniu po operacji. Skupiając się na poprawie ruchomości kolana, kontroli obrzęku, czy działając przeciwbólowo. Celem początkowym jest powrót do samodzielności w codziennych czynnościach, jak na przykład jazda samochodem.

Stopniowo, coraz mniej jest pracy w gabinecie, a bardziej stają się potrzebne ćwiczenia: siłowe, równowagi, koordynacji, skocznościowe, zwinności oraz konkretne dla danej dyscypliny sportowej. 

Badania jednoznacznie pokazują, że odkładanie rehabilitacji po rekonstrukcji ACL na później znacznie utrudnia powrót do sportu, czy chociażby do pełni sprawności. Dzieje się tak, ponieważ im później zaczniemy, tym trudniej osiągać poszczególne cele.Przykładowo odzyskanie prawidłowej ruchomości kolana staje się bardziej czasochłonnym zadaniem, a deficyt ten może wpływać na nieprawidłowy chód pacjenta, prowadząc do przeciążeń innych stawów.

Czytaj też:  Bieganie z pięty u dziecka. Jak korygować?

Czy rehabilitacja przed operacją rekonstrukcji ACL jest potrzebna?

Rehabilitacja przedoperacyjna, jak udowodniono w ostatnich latach, odgrywa znaczną rolę w całym procesie powrotu do sprawności. Wpływa ona na większą siłę mięśnia czworogłowego uda po operacji, który bardzo często jest nadmiernie osłabiony. 

Wizyta u fizjoterapeuty w tym czasie może poprawić późniejszą ruchomość kolana, a także zapobiegać możliwemu rozwinięciu się przykurczu mięśni zginających staw. 

Korzyści płynących z wczesnej konsultacji ze specjalistą jest więcej i dotyczą one również psychiki. Bardzo często po urazie można czuć się zdezorientowanym co można po nim robić, a czego lepiej unikać. 

Właśnie tutaj rehabilitacja przedoperacyjna skupia się na edukacji w tym zakresie, ale również na tym co należy robić po już po samej operacji. Regularne wizyty u fizjoterapeuty pozwalają monitorować stan kolana, oraz konsultować gotowość do podejmowania danych aktywności.

Tutaj możesz przesłuchać odcinek naszego Podcastu
w którym opowiadamy jak przygotować siędo operacji rekonstrukcji ACL w kolanie.

Powrót do sportu po rekonstrukcji ACL

Sport stawia spore wymagania, co do przygotowania fizycznego. Podczas powrotu do dyscypliny, kolano musi być gotowe na gwałtowne zmiany kierunku ruchu, nagłe wyhamowania, przyspieszenia, oraz skoki. 

W trakcie tych czynności bardzo duże siły działają na staw, który musi być odpowiednio na nie przygotowany. Z tego powodu, od etapu 3 rehabilitacji, te elementy muszą znaleźć się w planie treningowym. Takie ćwiczenia jak: skoki przez przeszkody, slalom między tyczkami, ściganie się z partnerem treningowym do piłki, czy też lądowanie z wytrącaniem z równowagi, pozwalają przygotować się do warunków rywalizacji.

Podczas testów funkcjonalnych, trzeba zwrócić uwagę nie tylko na ilość powtórzeń, ale również jakość wykonania, dlatego warto aby pracować z doświadczonym fizjoterapeutą.

W naszym Studio Fizjoterapii w Wysogotowie obok Skórzewa i Przeźmierowa wykonujemy wiele testów na specjalistycznym sprzęcie w trakcie rehabilitacji.

Testy funkcjonalne po rekonstrukcji ACL w kolanie

Podczas testów funkcjonalnych i ogólnej oceny sprawności na końcu 3 etapu rehabilitacji, należy zwrócić szczególną uwagę na jakość ruchu i kontrolę nerwowo- mięśniową. 

Oceniając poszczególne ruchy wchodzące w skład testów, zwracamy uwagę na 5 istotnych elementów:

  • Strategia ruchowa: czy sportowiec prawidłowo zaczyna ruch? Czy stara się odciążyć staw po urazie, poprzez nadmierny ruch inną częścią ciałą ?
  • Zakres ruchu: czy wykonuje test w pożądanym zakresie? Przykład: wysokość zejścia bioder w przysiadzie
  • Prawidłowe ustawienie kolan: czy tułów, biodro, kolano i stopa są ustawione w jednej linii?
  • Symetria: czy obie strony są równo obciążone?
  • Kontrola ciała jednonóż: czy sportowiec stojąc na jednej nodze, lub na niestabilnym podłożu traci równowagę? Czy jest w stanie wykonać ruch nie tracąc kontroli?

Taka całościowa ocena pozwala nam trafniej ocenić, czy osoba wracająca po urazie jest gotowa do rywalizacji, lub czy potrzebuje jeszcze pracy nad danym elementem.

Powrót do sportu po rekonstrukcji ACL w kolanie - przygotowanie mentalne

Poszczególne reakcje psychologiczne na uraz, operację i rehabilitację, mają wpływ na powrót do sportu. Do tych reakcji zaliczamy: pewność siebie, motywację i optymizm. Pacjenci wierzący w powodzenie fizjoterapii, mający motywację do działania i optymistycznie nastawieni, częściej wracają szybciej i lepiej przygotowani do treningów. 

Cechy te muszą być jednak poparte przemyślanym planem powrotu, ponieważ często obawa i niepewność przed rywalizacją, wynikają z poczucia niekompletnej rehabilitacji. Strach i brak zaufania do operowanego kolana, mogą powodować sztywność ruchu, która przekłada się na zmniejszenie możliwości ruchowych, oraz pogorszenie poziomu sportowego, ponieważ podczas gry trudno wtedy się skupić w 100% na wykonaniu zadania. 

Dobrze poprowadzona rehabilitacja to połowa sukcesu, ale pozytywne nastawienie psychologiczne i przestrzeganie zaleceń od fizjoterpeuty leżą już po stronie sportowca. Dopiero wtedy możemy mówić o bezpiecznym powrocie do sportu.

Jak wracać do sportu po rekonstrukcji więzadła ACL w kolanie?

Powrót do treningów dyscypliny powinien odbywać się stopniowo, dbając o podstawowe rzeczy takie jak rozgrzewka i rolowanie po treningu. W sporcie drużynowym powinno zacząć się od ćwiczeń techniki i kondycji, bez kontaktu z przeciwnikiem.

Następnie stopniowo zwiększa się intensywność, od ćwiczeń z partnerem treningowym, do gier zadaniowych w małych grupach, aż po pełny aktywny udział w treningu. Następnym etapem jest mecz, zwiększając powoli czas gry. Gdy sportowiec wróci już na pełne obciążenia, bardzo ważne jest dbanie o kolano, poprzez wykonywanie programu ćwiczeń profilaktycznych, zaleconych przez fizjoterapeutę. Dobrze byłoby wykonywać taki plan dwa razy w tygodniu, np. 20 min przed treningiem.

Najlepiej, gdyby ćwiczenia te były wykonywane przez cały okres uprawiania sportu, wraz z regularnym monitorowaniem siły mięśnia czworogłowego uda w obu nogach, oraz sprawdzając moc obu nóg z osobna, poprzez testy skoków. Takie testy dobrze byłoby przeprowadzać w okresach przed sezonem, oraz po nim.

Dla bezpieczeństwa kolana, powinno się wykonywać ćwiczenia mięśni otaczających kolano, ale także przywodzicieli i odwodzicieli biodra, ponieważ są również stabilizatorami  tego stawu. W celu zabezpieczenia się przed przyszłymi urazami, warto zadbać o utrzymywanie ruchomości, która została wypracowana pracując z rehabilitantem.

Czytaj też:  Jak przygotować się do wizyty u fizjoterapeuty?

Sesje rozciągania mięśni nóg powinno się robić minimum 4 razy w tygodniu, przez około 20 min, nie skupiając się tylko na kolanie, ale również na mięśniach bioder i podudzia. Pozwoli to na wykonywanie ćwiczeń siłowych w pełnym zakresie ruchu i prawidłową techniką, które są niezbędne w zapobieganiu kontuzjom i poprawie możliwości fizycznych na boisku.

FAQ – Fizjoterapia

FAQ

Ile trwa powrót do sportu po rekonstrukcji więzadła ACL?
Powrót do sportu po rekonstrukcji ACL w kolanie trwa zazwyczaj od 9 do 12 miesięcy. Jest on zależny od tego jak przejdziesz testy funkcjonalne. Takie testy wykonujemy w naszym Studio Fizjoterapii w Wysogotowie obok Skórzewo i Przeźmierowa. Sam czas od operacji nie powinien być jedynym kryterium.
Kiedy można jeździć na rowerze po zerwanym ACL?
Jeżeli Twoje rehabilitacja po rekonstrukcji ACL w kolanie przebiega prawidłowo to jazda na rowerze powinna być bezpieczna i możliwa około 3 miesięcy po zabiegu.

Wcześniej będziesz mógł jeździć na rowerze stacjonarnym.
Czy można chodzić na siłownie po zerwaniu ACL?
Tak, jak najbardziej. Ćwiczenia siłowe to jeden z elementów rehabilitacji po uszkodzeniu ACL w kolanie. Musisz jednak pamiętać o tym, że to Twój fizjoterapeuta powinien zaplanować ćwiczenia, jakie będziesz wykonywał na siłowni.
Kiedy można biegać po rekonstrukcji ACL?
Bieganie po rekonstrukcji ACL jest możliwe zazwyczaj około 6 miesiąca po zabiegu. Mowa o biegu, w którym nie ma nagłych zmian kierunku, przyspieszeń lub wyhamowań.
Kiedy zacząć rehabilitację po rekonstrukcji ACL?
Rehabilitację najlepiej rozpocząć jak najszybciej po operacji, zwykle już w pierwszym tygodniu. Jeszcze lepsze efekty daje przygotowanie przedoperacyjne. Pozwala ono startować z wyższego poziomu sprawności kolana.
Czy można wrócić do biegania po rekonstrukcji ACL?
Tak, ale powrót do biegania powinien być etapowy. Najczęściej pierwsze lekkie truchty wdraża się po kilku miesiącach, gdy kolano ma odpowiednią stabilność, zakres ruchu i siłę mięśni. Przed rozpoczęciem biegów Twoja noga powinna zostać poddana testom, które określą czy jest już gotowa.
Czy po ACL można wrócić do piłki nożnej?
Tak, wielu zawodników wraca do piłki nożnej po rekonstrukcji ACL. Kluczowe jest przygotowanie kolana do sprintów, zmian kierunku, hamowania i kontaktu z przeciwnikiem. Oprócz standardowej rehabilitacji po rekonstrukcji ACL powinna ona zawierać elementy sportowe, do których musi być gotowa Twoja noga.
Jak sprawdzić, czy kolano jest gotowe do sportu po ACL?
O gotowości decydują testy funkcjonalne, między innymi testy skoków, ocena siły mięśnia czworogłowego, kontrola ruchu jednonóż oraz analiza techniki lądowania. Dopiero taka ocena pozwala sprawdzić czy powrót do sportu jest bezpieczny.
Czy rehabilitacja przed operacją ACL jest potrzebna?
Tak, rehabilitacja przedoperacyjna pomaga szybciej wrócić do sprawności po zabiegu, poprawia zakres ruchu i ogranicza osłabienie mięśni po operacji.
Jakie jest ryzyko ponownego zerwania ACL?
Ryzyko wzrasta, jeśli powrót do sportu nastąpi zbyt wcześnie, zwłaszcza przed 9 miesiącem. Decyzja powinna opierać się na testach, a nie wyłącznie na czasie.
Gdzie zrobić rehabilitację po ACL w okolicy Skórzewa i Przeźmierowa?
W naszym studio fizjoterapii w Wysogotowie prowadzimy kompleksową rehabilitację po rekonstrukcji ACL, obejmującą terapię manualną, trening siłowy i testy funkcjonalne.
Ile trwa rehabilitacja ACL w Wysogotowie?
Czas rehabilitacji jest indywidualny, ale pełny powrót do sportu najczęściej zajmuje od 9 do 12 miesięcy.

Podsumowanie

Rehabilitacja po rekonstrukcji więzadła krzyżowego ACL w kolanie złożony proces, który powinien być przeprowadzony przez doświadczonego rehabilitanta. 

W naszym Studio Fizjoterapii w Wysogotowie obok Skórzewa i Przeźmierowa pomogliśmy już wielu osobom po tej operacji wrócić do pracy czy na boisko.

Możesz zapisać się na wizytę dzwoniąc pod nr tel. 667 657 998 lub skorzystać z rejestracji online.

Bibliografia

  1. Beischer S, Gustavsson L, Senorski EH, Karlsson J, Samuelsson K, Thomeé R. Young Athletes Who Return to Sport Before 9 Months After Anterior Cruciate Ligament Reconstruction Have a Rate of New Injury 7 Times That of Those Who Delay Return. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2020;50(2):83-90. doi:10.2519/jospt.2020.9071
  2. Carter HM, Littlewood C, Webster KE, Smith BE. The effectiveness of preoperative rehabilitation programmes on postoperative outcomes following anterior cruciate ligament (ACL) reconstruction: a systematic review. BMC Musculoskeletal Disorders. 2020;21:647. doi:10.1186/s12891-020-03676-6
  3. Sell TC, et al. Anterior Cruciate Ligament Return to Sport after Injury Scale (ACL-RSI) Scores over Time After Anterior Cruciate Ligament Reconstruction: A Systematic Review with Meta-analysis. Sports Medicine – Open. 2024;10(1):49. doi:10.1186/s40798-024-00712-w
  4. Liew BXW, Feller JA, Webster KE. Understanding the psychological mechanisms of return to sports readiness after anterior cruciate ligament reconstruction. PLOS ONE. 2022;17(3):e0266029. doi:10.1371/journal.pone.0266029
  5. Carter HM, Lewis GN, Smith BE. Preoperative predictors for return to physical activity following anterior cruciate ligament reconstruction (ACLR): a systematic review. BMC Musculoskeletal Disorders. 2023;24:471. doi:10.1186/s12891-023-06489-5

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *